Krew – płyn krążący w układzie krwionośnym, odpowiedzialny za transport substancji, utrzymanie odpowiedniej temperatury oraz ochronę przed infekcjami.


Skład krwi

Krew składa się z osocza (~55% objętości) oraz elementów morfotycznych (~45%).

pie title Skład krwi
    "Osocze (55%)" : 55
    "Elementy morfotyczne (45%)" : 45

Elementy morfotyczne

  • Erytrocyty (krwinki czerwone)
  • Leukocyty (krwinki białe)
  • Trombocyty (płytki krwi)

Osocze

Płynna część krwi zbudowana głównie z wody (~91–92%), zawierająca:

  • Białka
  • Sole mineralne (np. sodu i potasu)
  • Elektrolity
  • Substancje odżywcze (cukry, tłuszcze, witaminy)
  • Hormony i enzymy
  • Produkty przemiany materii

Grupy krwi

Cztery podstawowe grupy krwi w układzie ABO: A, B, AB i 0.

Dwie główne grupy w układzie Rh: Rh dodatni (Rh+) i Rh ujemny (Rh-).

Łącznie osiem typowych kombinacji: ARh+, ARh-, BRh+, BRh-, ABRh+, ABRh-, 0Rh+, 0Rh-.


Zapamiętaj

  • Krew = osocze (~55%) + elementy morfotyczne (~45%)
  • 3 elementy morfotyczne: erytrocyty (czerwone), leukocyty (białe), trombocyty (płytki)
  • Osocze to głównie woda (~91–92%) + białka, sole, hormony, enzymy
  • 8 grup krwi: układ ABO (A, B, AB, 0) x układ Rh (+ lub -)

Quiz

Pytanie 1

Z czego składa się krew?

A) W 100% z osocza
B) Z osocza (~55%) oraz elementów morfotycznych (~45%): erytrocytów, leukocytów i trombocytów
C) Z samych erytrocytów i leukocytów
D) Z wody (~91%) i białek (~9%)

Odpowiedź

B) Osocze stanowi ~55% objętości, elementy morfotyczne (erytrocyty, leukocyty, trombocyty) ~45%.

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Krew nie składa się w 100% z osocza – prawie połowę stanowią elementy morfotyczne.
C) Brakuje trombocytów (płytek krwi) – są trzy rodzaje elementów morfotycznych, nie dwa.
D) Woda i białka to składniki osocza, nie całej krwi – pominięto elementy morfotyczne.

Pytanie 2

Ile typowych kombinacji grup krwi wyróżniamy?

A) 4 (A, B, AB, 0)
B) 6
C) 8 (układ ABO x układ Rh)
D) 12

Odpowiedź

C) 8 kombinacji – 4 grupy ABO (A, B, AB, 0) razy 2 warianty Rh (+ lub -).

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) 4 to tylko grupy w układzie ABO – nie uwzględnia czynnika Rh (+ lub -).
B) 6 nie odpowiada żadnej poprawnej kombinacji układów ABO i Rh.
D) 12 to za dużo – 4 grupy × 2 warianty Rh = 8, nie 12.

Pytanie 3

Co stanowi główny składnik osocza?

A) Białka (~91%)
B) Woda (~91–92%)
C) Erytrocyty (~91%)
D) Elektrolity (~91%)

Odpowiedź

B) Woda stanowi ~91–92% osocza.

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Białka stanowią tylko kilka procent osocza, nie ~91%.
C) Erytrocyty to elementy morfotyczne krwi, a nie składnik osocza.
D) Elektrolity stanowią niewielki procent osocza, nie ~91%.


Źródła

  • Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, PZWL
  • Netter F.H., Atlas anatomii człowieka, Edra Urban & Partner