Choroba Scheuermanna (jałowa martwica kręgosłupa, kifoza młodzieńcza) – choroba kręgosłupa polegająca na powolnym wygięciu kręgosłupa ku tyłowi, najczęściej w odcinku piersiowo-lędźwiowym. Do tego procesu dochodzi najczęściej u dzieci w wieku 12–16 lat, a niekiedy nawet u 9-latków.
Przyczyny
- Zatory i zakrzepy naczyń zaopatrujących trzony kręgów
- Mikrourazy trzonów kręgów – np. na skutek skoków i podskoków u dziecka podczas zabawy
- Przeciążenia – szczególnie podczas skłonu do przodu oraz siadu bez oparcia
- Zaburzenia hormonalne
- Zaburzenia odporności
- Predyspozycje genetyczne
Objawy
Gdy choroba rozwija się w odcinku piersiowym:
- Plecy okrągłe – a w zaawansowanym stadium choroby tzw. garb
- Pochylenie barków do przodu
- Pogłębiona lordoza lędźwiowa – wygięcie kręgosłupa ku przodowi w dolnej części kręgosłupa z uwypukleniem brzucha
Zapamiętaj
- Choroba Scheuermanna dotyczy najczęściej dzieci i młodzieży w wieku 12–16 lat
- Głównym objawem jest nadmierna kifoza piersiowa (plecy okrągłe), która może prowadzić do garbu
- Przeciążenia kręgosłupa (skłony, siad bez oparcia) są jednym z czynników ryzyka
- Masaż może wspomagać leczenie poprzez redukcję napięcia mięśni przykręgosłupowych, ale wymaga konsultacji lekarskiej
- Pogłębiona lordoza lędźwiowa jest objawem kompensacyjnym wobec nadmiernej kifozy piersiowej
Quiz
Pytanie 1
Czym jest choroba Scheuermanna?
A) Zapaleniem stawów kręgosłupa
B) Jałową martwicą kręgosłupa z nadmierną kifozą
C) Złamaniem kompresyjnym kręgosłupa
D) Skoliozą młodzieńcząOdpowiedź
B) Jałową martwicą kręgosłupa z nadmierną kifozą.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Choroba Scheuermanna nie jest zapaleniem stawów – jest jałową martwicą trzonów kręgów prowadzącą do nadmiernego wygięcia kręgosłupa ku tyłowi.
C) Złamanie kompresyjne to ostra patologia pourazowa, a choroba Scheuermanna jest procesem powolnym, rozwijającym się w okresie wzrostu.
D) Skolioza to skrzywienie boczne kręgosłupa, natomiast choroba Scheuermanna dotyczy wygięcia ku tyłowi (kifoza).
Pytanie 2
W jakim wieku najczęściej rozwija się choroba Scheuermanna?
A) 3–6 lat
B) 6–9 lat
C) 12–16 lat
D) 20–30 latOdpowiedź
C) 12–16 lat.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Wiek 3–6 lat jest zbyt wczesny – choroba rozwija się w okresie intensywnego wzrostu kręgosłupa u starszych dzieci i młodzieży.
B) Choć niekiedy choroba pojawia się już u 9-latków, typowy przedział to 12–16 lat, nie 6–9 lat.
D) W wieku 20–30 lat wzrost kręgosłupa jest zakończony – choroba Scheuermanna jest schorzeniem okresu dojrzewania.
Pytanie 3
Który z poniższych objawów jest charakterystyczny dla choroby Scheuermanna w odcinku piersiowym?
A) Skrzywienie boczne kręgosłupa
B) Plecy okrągłe z pochyleniem barków do przodu
C) Ograniczenie ruchomości w odcinku szyjnym
D) Zanik mięśni kończyn dolnychOdpowiedź
B) Plecy okrągłe z pochyleniem barków do przodu.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Skrzywienie boczne to skolioza – choroba Scheuermanna dotyczy nadmiernej kifozy, czyli wygięcia ku tyłowi w odcinku piersiowym.
C) Ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego nie jest objawem tej choroby – zmiany dotyczą odcinka piersiowo-lędźwiowego.
D) Zanik mięśni kończyn dolnych nie występuje w chorobie Scheuermanna – jest to choroba kręgosłupa, nie nerwów obwodowych czy mięśni kończyn.
Pytanie 4
Co jest jedną z przyczyn choroby Scheuermanna?
A) Nadmierna aktywność fizyczna w wieku dorosłym
B) Niedobór witaminy C
C) Mikrourazy trzonów kręgów na skutek skoków i podskoków
D) Infekcje bakteryjne kręgosłupaOdpowiedź
C) Mikrourazy trzonów kręgów na skutek skoków i podskoków.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Choroba dotyczy dzieci i młodzieży w okresie wzrostu, nie dorosłych – przyczynami są m.in. mikrourazy, przeciążenia i zaburzenia hormonalne u młodych osób.
B) Niedobór witaminy C prowadzi do szkorbutu, nie do jałowej martwicy trzonów kręgów – nie jest wymieniany wśród przyczyn choroby Scheuermanna.
D) Infekcje bakteryjne kręgosłupa to osobna patologia (spondylodiscitis) – choroba Scheuermanna ma charakter jałowy (nieinfekcyjny).
Źródła
- Zborowski A., Masaż w wybranych jednostkach chorobowych, PZWL
- Magiera L., Klasyczny masaż leczniczy, Wydawnictwo Bio-Styl