GERD (choroba refluksowa przełyku) – przewlekła choroba górnego odcinka przewodu pokarmowego, związana z zarzucaniem treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Problem tkwi w nadmiernej relaksacji dolnego zwieracza przełyku (LES) – odcinka przełyku tuż nad żołądkiem, w którym panuje wyższe ciśnienie zabezpieczające przed zarzucaniem kwaśnej treści żołądkowej.
Objawy
Objawy przełykowe
- Zgaga
- Dysfagia – problem z przełykaniem
- Uczucie globusa – wrażenie ciała obcego w gardle
- Niekardiologiczny ból w klatce piersiowej
- Dyspepsja – dyskomfort związany z przyjmowaniem pokarmów i trawieniem: ból w górnej części brzucha, uczucie pełności po jedzeniu, wczesne uczucie sytości, nudności, wymioty
- Niestrawność
Objawy pozaprzełykowe
- Czkawka
- Kaszel
- Chrypka
Przyczyny
- Uszkodzenie bariery antyrefluksowej – składającej się z dolnego zwieracza przełyku (LES) i włókien przepony
- Czynniki żołądkowe – nadmierne rozszerzenie żołądka, wzrost ciśnienia w żołądku i jamie brzusznej
- Czynniki zewnętrzne – nieprawidłowe żywienie, otyłość, siedzący tryb życia
- Czynniki psychologiczne – stres, negatywne emocje
- LES u dzieci – niedojrzałość dolnego zwieracza przełyku
Zapamiętaj
- GERD = zarzucanie treści żołądkowej do przełyku z powodu niewydolności dolnego zwieracza przełyku (LES)
- Główny objaw to zgaga, ale GERD może też powodować kaszel, chrypkę i ból w klatce piersiowej
- Dyspepsja = dyskomfort trawienny (pełność, ból, nudności) – nie mylić ze zgagą
- Przyczyny: uszkodzenie bariery antyrefluksowej, otyłość, stres, nieprawidłowe żywienie
- Masażysta powinien unikać pozycji leżącej na płasko u pacjenta z GERD – może nasilać objawy
Quiz
Pytanie 1
Co jest główną przyczyną GERD?
A) Nadmierne wydzielanie kwasu solnego
B) Nadmierna relaksacja dolnego zwieracza przełyku (LES)
C) Zakażenie bakterią Helicobacter pylori
D) Niedobór enzymów trawiennychOdpowiedź
B) Nadmierna relaksacja dolnego zwieracza przełyku (LES).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Nadmierne wydzielanie kwasu solnego może nasilać objawy, ale główną przyczyną GERD jest niewydolność LES, który nie zabezpiecza przed cofaniem się treści żołądkowej.
C) Helicobacter pylori jest związany z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, nie z GERD – GERD wynika z uszkodzenia bariery antyrefluksowej.
D) Niedobór enzymów trawiennych prowadzi do zaburzeń trawienia, ale nie jest przyczyną refluksu żołądkowo-przełykowego.
Pytanie 2
Co to jest dyspepsja?
A) Ból w klatce piersiowej
B) Problem z przełykaniem
C) Dyskomfort związany z trawieniem – ból w górnej części brzucha, pełność, nudności
D) Uczucie ciała obcego w gardleOdpowiedź
C) Dyskomfort związany z trawieniem – ból w górnej części brzucha, pełność, nudności.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Ból w klatce piersiowej to osobny objaw przełykowy GERD (niekardiologiczny ból w klatce piersiowej), nie dyspepsja.
B) Problem z przełykaniem to dysfagia, nie dyspepsja – są to dwa odrębne objawy przełykowe.
D) Uczucie ciała obcego w gardle to uczucie globusa – kolejny odrębny objaw GERD.
Pytanie 3
Które z poniższych to objaw pozaprzełykowy GERD?
A) Zgaga
B) Dysfagia
C) Chrypka
D) NiestrawnośćOdpowiedź
C) Chrypka.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) Zgaga jest objawem przełykowym GERD, nie pozaprzełykowym.
B) Dysfagia (problem z przełykaniem) jest objawem przełykowym, nie pozaprzełykowym.
D) Niestrawność jest objawem przełykowym GERD – objawy pozaprzełykowe to czkawka, kaszel i chrypka.
Pytanie 4
Na co powinien uważać masażysta u pacjenta z GERD?
A) Nie stosować masażu w ogóle
B) Unikać pozycji leżącej na płasko – może nasilać refluks
C) Stosować wyłącznie masaż punktowy
D) Masować intensywnie okolicę nadbrzuszaOdpowiedź
B) Unikać pozycji leżącej na płasko – może nasilać refluks.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) GERD nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do masażu – wystarczy dostosować pozycję pacjenta, unosząc głowę.
C) Nie ma podstaw do ograniczania się wyłącznie do masażu punktowego u pacjentów z GERD – kluczowe jest unikanie pozycji na płasko.
D) Intensywny masaż okolicy nadbrzusza może zwiększyć ciśnienie w jamie brzusznej i nasilić zarzucanie treści żołądkowej do przełyku.
Źródła
- Zborowski A., Masaż w wybranych jednostkach chorobowych, PZWL
- Magiera L., Klasyczny masaż leczniczy, Wydawnictwo Bio-Styl