Quiz na zaliczenie z zagadnień klinicznych – pytania podchwytliwe, szczegółowe, z pełnym wyjaśnieniem odpowiedzi. Obejmuje: Heine-Medin, Scheuermann, SM, rany i blizny, złamania, kręgozmyk, GERD, otyłość.
Choroba Heinego-Medina
Pytanie 1
Jaki odsetek zakażonych poliovirusem rozwija postać porażenną?
A) Ok. 10%
B) Ok. 5%
C) Ok. 1%
D) Ok. 25%Odpowiedź
C) Ok. 1%.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – 10% to zdecydowanie za dużo; większość zakażeń (90–95%) przebiega bezobjawowo
B) nieprawidłowa – 5% również zawyża odsetek; postać porażenna jest znacznie rzadsza
D) nieprawidłowa – 25% to wartość kilkukrotnie zawyżona; mimo że choroba kojarzy się z porażeniami, dotykają one zaledwie 1% zakażonych
Pytanie 2
Porażenia w chorobie Heinego-Medina mają charakter:
A) Spastyczny i symetryczny
B) Wiotki i symetryczny
C) Spastyczny i asymetryczny
D) Wiotki i asymetrycznyOdpowiedź
D) Wiotki i asymetryczny.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – porażenia spastyczne to uszkodzenie GÓRNEGO neuronu ruchowego (np. w SM); polio niszczy DOLNY neuron ruchowy, więc porażenia są wiotkie, nie spastyczne; symetria też nie pasuje
B) nieprawidłowa – wiotkość jest prawidłowa, ale symetria nie; asymetria jest cechą charakterystyczną polio, odróżniającą je od np. zespołu Guillaina-Barrégo
C) nieprawidłowa – spastyczność jest błędna (polio uszkadza dolny neuron ruchowy → wiotkość, nie spastyczność); asymetria jest prawidłowa, ale sam charakter porażeń nie
Pytanie 3
Która postać porażenna choroby Heinego-Medina jest najgroźniejsza?
A) Rdzeniowa (spinal) – bo dotyczy kończyn
B) Opuszkowa (bulbar) – bo zajmuje pień mózgu
C) Mieszana – bo łączy obie
D) Abortatywna – bo przebiega jak grypaOdpowiedź
B) Opuszkowa (bulbar) – bo zajmuje pień mózgu.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – postać rdzeniowa dotyczy kończyn i jest poważna, ale nie zagraża bezpośrednio życiu tak jak zajęcie pnia mózgu
C) nieprawidłowa – brzmi groźniej, bo „łączy obie”, ale kluczowe jest zajęcie pnia mózgu, bo porażenie mięśni oddechowych zagraża życiu; to komponent opuszkowy decyduje o zagrożeniu
D) nieprawidłowa – postać abortatywna w ogóle NIE jest postacią porażenną; ustępuje samoistnie i przebiega jak łagodna infekcja
Pytanie 4
Zespół post-polio pojawia się:
A) W ciągu kilku tygodni od zakażenia
B) Po 1–2 latach od zakażenia
C) Po 15–40 latach od ostrego zakażenia
D) Tylko u osób niezaszczepionychOdpowiedź
C) Po 15–40 latach od ostrego zakażenia.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – kilka tygodni to czas trwania ostrej fazy choroby, nie zespołu post-polio; mechanizmem jest stopniowe wyczerpywanie się neuronów ruchowych, które przejęły funkcję zniszczonych komórek
B) nieprawidłowa – 1–2 lata to zdecydowanie za krótki okres; zespół post-polio wymaga dekad, zanim neurony kompensacyjne ulegną wyczerpaniu
D) nieprawidłowa – zespół post-polio dotyczy osób, które PRZESZŁY chorobę (nie tych niezaszczepionych, które jej nie miały); nie jest to ponowne zakażenie wirusem
Pytanie 5
Na co masażysta musi BEZWZGLĘDNIE uważać u pacjenta z zespołem post-polio?
A) Na stosowanie wyłącznie masażu segmentarnego
B) Na unikanie przeciążenia – nadmierny wysiłek nasila osłabienie
C) Na masowanie wyłącznie kończyn górnych
D) Na całkowite unikanie jakiegokolwiek kontaktu z pacjentemOdpowiedź
B) Na unikanie przeciążenia – nadmierny wysiłek nasila osłabienie.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – nie ma wymogu stosowania wyłącznie masażu segmentarnego; ważne jest dostosowanie intensywności, a nie ograniczenie do jednej techniki
C) nieprawidłowa – zespół post-polio może dotyczyć różnych grup mięśniowych, nie tylko kończyn górnych; ograniczenie masażu do jednej okolicy nie ma uzasadnienia
D) nieprawidłowa – masaż NIE jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem post-polio; sesje muszą być krótsze i dostosowane do tolerancji pacjenta, bo nadmierny wysiłek paradoksalnie pogarsza stan mięśni
Choroba Scheuermanna
Pytanie 6
Choroba Scheuermanna najczęściej dotyczy odcinka:
A) Szyjnego kręgosłupa
B) Piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa
C) Lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa
D) Wyłącznie odcinka lędźwiowegoOdpowiedź
B) Piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – odcinek szyjny nie jest typową lokalizacją choroby Scheuermanna; choroba prowadzi do nadmiernej kifozy, a kifoza fizjologiczna występuje w odcinku piersiowym
C) nieprawidłowa – odcinek lędźwiowo-krzyżowy nie jest typowy dla tej choroby; kifoza nasila się tam, gdzie fizjologicznie występuje
D) nieprawidłowa – odcinek lędźwiowy sam w sobie nie jest miejscem kifozy fizjologicznej (tam jest lordoza), więc Scheuermann go nie dotyczy
Pytanie 7
Która z poniższych NIE jest przyczyną choroby Scheuermanna?
A) Mikrourazy trzonów kręgów
B) Nadmierne ćwiczenia siłowe u dorosłych
C) Zaburzenia hormonalne
D) Predyspozycje genetyczneOdpowiedź
B) Nadmierne ćwiczenia siłowe u dorosłych.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa jako odpowiedź – mikrourazy trzonów kręgów SĄ uznaną przyczyną choroby; powstają z dziecięcych aktywności (skoki, podskoki)
C) nieprawidłowa jako odpowiedź – zaburzenia hormonalne SĄ uznaną przyczyną choroby Scheuermanna
D) nieprawidłowa jako odpowiedź – predyspozycje genetyczne SĄ uznaną przyczyną; choroba ma podłoże dziedziczne
Pytanie 8
Pogłębiona lordoza lędźwiowa u pacjenta z chorobą Scheuermanna jest:
A) Osobną chorobą wymagającą oddzielnego leczenia
B) Objawem kompensacyjnym wobec nadmiernej kifozy piersiowej
C) Przyczyną choroby Scheuermanna
D) Objawem występującym wyłącznie u dorosłychOdpowiedź
B) Objawem kompensacyjnym wobec nadmiernej kifozy piersiowej.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – lordoza lędźwiowa nie jest osobną chorobą; to reakcja kompensacyjna organizmu na nadmierną kifozę piersiową
C) nieprawidłowa – lordoza jest KONSEKWENCJĄ, nie PRZYCZYNĄ choroby Scheuermanna; organizm próbuje skompensować wygięcie ku tyłowi zwiększając wygięcie ku przodowi w dolnej części kręgosłupa
D) nieprawidłowa – kompensacja lordotyczna występuje u pacjentów w każdym wieku, nie wyłącznie u dorosłych; choroba dotyczy młodzieży 12–16 lat i kompensacja pojawia się już wtedy
Pytanie 9
Choroba Scheuermanna to inaczej:
A) Jałowa martwica kręgosłupa
B) Zapalenie kręgosłupa
C) Złamanie kompresyjne kręgosłupa
D) Skolioza młodzieńczaOdpowiedź
A) Jałowa martwica kręgosłupa (kifoza młodzieńcza).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
B) nieprawidłowa – choroba Scheuermanna nie jest procesem zapalnym; to jałowa martwica trzonów kręgów
C) nieprawidłowa – złamanie kompresyjne to uraz, a Scheuermann to choroba rozwojowa dotycząca trzonów kręgów u młodzieży
D) nieprawidłowa – „skolioza młodzieńcza” brzmi podobnie do „kifoza młodzieńcza”, ale skolioza to skrzywienie BOCZNE, a kifoza to wygięcie ku TYŁOWI; to dwie różne rzeczy
Stwardnienie rozsiane (SM)
Pytanie 10
Co dokładnie niszczy stwardnienie rozsiane?
A) Neurony ruchowe rogów przednich rdzenia (jak w polio)
B) Mielinę – osłonki włókien nerwowych
C) Same włókna nerwowe (aksony)
D) Synapsy między neuronamiOdpowiedź
B) Mielinę – osłonki włókien nerwowych.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – to polio niszczy neurony ruchowe rogów przednich rdzenia; SM atakuje osłonki mielinowe, nie same neurony
C) nieprawidłowa – SM niszczy OSŁONKI mielinowe, a „nagie” włókna (aksony) nadal istnieją, ale nie mogą prawidłowo przewodzić impulsów; dlatego SM ma remisje, a polio nie
D) nieprawidłowa – SM nie atakuje synaps; celem autoimmunologicznego ataku jest mielina otaczająca włókna nerwowe
Pytanie 11
Najczęstsza postać SM to:
A) Pierwotnie postępująca
B) Wtórnie postępująca
C) Rzutowo-remisyjna
D) Pierwotnie postępująca z rzutamiOdpowiedź
C) Rzutowo-remisyjna.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – postać pierwotnie postępująca jest znacznie rzadsza; charakteryzuje się stałym pogarszaniem bez remisji
B) nieprawidłowa – postać wtórnie postępująca rozwija się Z postaci rzutowo-remisyjnej, ale sama w sobie nie jest najczęstszą postacią początkową
D) nieprawidłowa – postać pierwotnie postępująca z rzutami to najrzadsza forma SM; łatwo pomylić nazwy, bo brzmią podobnie
Pytanie 12
Masażysta w POCZĄTKOWEJ fazie SM powinien:
A) Całkowicie unikać kontaktu z pacjentem
B) Stosować intensywne ćwiczenia dynamiczne
C) Wzmacniać mięśnie, najlepiej izometrycznie
D) Stosować wyłącznie hydroterapięOdpowiedź
C) Wzmacniać mięśnie, najlepiej izometrycznie (pacjent napina mięsień BEZ ruchu w stawie).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – w początkowej fazie masażysta MOŻE i POWINIEN pracować z pacjentem; całkowite unikanie kontaktu dotyczy późniejszych faz choroby
B) nieprawidłowa – ćwiczenia dynamiczne to zbyt duże obciążenie; izometria jest bezpieczniejsza, bo nie wymusza ruchu w stawie
D) nieprawidłowa – hydroterapia może być elementem terapii, ale ograniczenie do wyłącznie jednej metody jest nieuzasadnione; kluczowe jest wzmacnianie mięśni izometrycznie
Pytanie 13
Kiedy masażysta NIE powinien pracować z pacjentem z SM?
A) W fazie remisji postaci rzutowo-remisyjnej
B) Podczas rzutu (zaostrzenia) choroby
C) W początkowej fazie choroby
D) Nigdy – SM jest zawsze przeciwwskazaniemOdpowiedź
B) Podczas rzutu (zaostrzenia) choroby.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – w fazie remisji masażysta MOŻE pracować z pacjentem; remisja to okres bez aktywnych objawów, kiedy masaż klasyczny/segmentarny jest wskazany
C) nieprawidłowa – w początkowej fazie choroby masażysta MOŻE pracować; to właśnie wtedy wzmacnianie mięśni (izometrycznie) jest zalecane
D) nieprawidłowa – SM nie jest absolutnym przeciwwskazaniem do masażu; zasada: w remisji i we wczesnych fazach – tak, podczas rzutu i w późnych fazach – nie
Pytanie 14
Spastyczność w SM to:
A) Osłabienie siły mięśniowej
B) Zaburzenia napięcia mięśniowego – sztywność, skurcze, odruchy patologiczne
C) Całkowity brak napięcia mięśniowego (wiotkość)
D) Ból mięśni bez zmian napięciaOdpowiedź
B) Zaburzenia napięcia mięśniowego – sztywność, skurcze, odruchy patologiczne.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – osłabienie siły (niedowład) to inny objaw niż spastyczność; spastyczność dotyczy NAPIĘCIA mięśniowego, nie siły
C) nieprawidłowa – wiotkość to PRZECIWIEŃSTWO spastyczności; spastyczność = WZMOŻONE napięcie (uszkodzenie górnego neuronu ruchowego w SM), wiotkość = obniżone napięcie (uszkodzenie dolnego neuronu ruchowego, np. w polio)
D) nieprawidłowa – spastyczność to przede wszystkim zaburzenie NAPIĘCIA mięśniowego (sztywność, skurcze), a nie sam ból bez zmian napięcia
Rany i blizny
Pytanie 15
Rana, w której otwór wlotowy jest mały, ale uszkodzenia wewnętrzne mogą być głębokie, to:
A) Rana cięta
B) Rana tłuczona
C) Rana kłuta
D) Rana płatowaOdpowiedź
C) Rana kłuta (szpada, sztylet, gwóźdź).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – rana cięta mocno krwawi, ale jest powierzchowna; powstaje z nacisku ostrego przedmiotu prostopadle do skóry i ma szerokie otwarcie
B) nieprawidłowa – rana tłuczona powstaje od uderzenia tępym narzędziem; ma nieregularne brzegi i uszkodzenia tkanek miękkich, ale nie charakteryzuje się małym otworem wlotowym z głębokim kanałem
D) nieprawidłowa – rana płatowa powstaje gdy czynnik działa skośnie do powierzchni ciała, tworząc oderwany fragment skóry; nie ma „małego otworu wlotowego”
Pytanie 16
Czym różni się rana płatowa od rany ciętej?
A) Rana płatowa jest głębsza
B) Rana płatowa powstaje gdy czynnik działa SKOŚNIE, tworząc oderwany fragment skóry
C) Rana cięta nigdy nie krwawi
D) Rana płatowa goi się szybciejOdpowiedź
B) Rana płatowa powstaje gdy czynnik ustawiony jest skośnie/stycznie do powierzchni ciała – tworzy mocno oderwany, luźno zwisający fragment skóry.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – głębokość nie jest kluczową różnicą; różnica polega na KIERUNKU działania czynnika (skośnie vs prostopadle) i powstaniu zwisającego płata skóry
C) nieprawidłowa – rana cięta właśnie MOCNO krwawi; to jeden z jej typowych objawów, ponieważ ostre narzędzie przecina naczynia krwionośne
D) nieprawidłowa – rana płatowa NIE goi się szybciej; oderwany fragment skóry utrudnia gojenie, a rana cięta z równymi brzegami goi się stosunkowo dobrze
Pytanie 17
Ile trwają przemiany barwne blizny i jakie są ich etapy?
A) 2–4 tygodnie: różowa → biała
B) 1–3 miesiące: czerwona → perłowa
C) 6 miesięcy do 1,5 roku: czerwona → różowa → perłowa
D) 2–3 lata: ciemnoczerwona → jasnoróżowaOdpowiedź
C) 6 miesięcy do 1,5 roku: czerwona → różowa → perłowa.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – 2–4 tygodnie to zdecydowanie za krótki okres na pełne dojrzewanie blizny; proces trwa wielokrotnie dłużej
B) nieprawidłowa – 1–3 miesiące to wciąż za mało; ponadto pomija etap pośredni (różowy) między czerwonym a perłowym
D) nieprawidłowa – 2–3 lata to zbyt długi okres; pełne dojrzewanie blizny zamyka się w 6 miesiącach do 1,5 roku
Pytanie 18
Bliznowce najczęściej występują u:
A) Osób starszych o jasnej karnacji
B) Młodych ludzi o ciemnej karnacji
C) Dzieci poniżej 5 roku życia
D) Osób z niedoborem kolagenuOdpowiedź
B) Młodych ludzi o ciemnej karnacji.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – bliznowce częściej dotyczą osób MŁODYCH, nie starszych, i o CIEMNEJ, nie jasnej karnacji
C) nieprawidłowa – dzieci poniżej 5 roku życia nie są grupą najbardziej narażoną na bliznowce; typowo dotyczą młodzieży i młodych dorosłych
D) nieprawidłowa – to jest ODWROTNIE; bliznowce powstają z NADMIARU kolagenu (nadprodukcja), nie z niedoboru; to grube, twarde skupiska tkanki bliznowatej wystające ponad skórę
Pytanie 19
Czym różni się blizna przerostowa od bliznowca?
A) Blizna przerostowa nie wystaje ponad skórę
B) Bliznowiec wykracza POZA granice rany, blizna przerostowa pozostaje w granicach rany
C) Bliznowiec goi się szybciej
D) Blizna przerostowa jest bezbolesnaOdpowiedź
B) Bliznowiec wykracza POZA granice rany, blizna przerostowa pozostaje w granicach rany.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – blizna przerostowa RÓWNIEŻ wystaje ponad skórę; OBA typy są wypukłe, ale kluczowa różnica polega na tym, czy rozrastają się poza granice rany
C) nieprawidłowa – bliznowiec NIE goi się szybciej; wręcz przeciwnie, ma tendencję do ciągłego rozrostu poza granice pierwotnej rany
D) nieprawidłowa – blizna przerostowa MOŻE być bolesna i swędzieć, podobnie jak bliznowiec; oba typy mogą powodować dyskomfort
Skręcenia, zwichnięcia, złamania
Pytanie 20
Kluczowa różnica między skręceniem a zwichnięciem to:
A) Skręcenie jest bolesne, zwichnięcie nie
B) Przy skręceniu kontakt powierzchni stawowych jest ZACHOWANY, przy zwichnięciu – UTRACONY
C) Skręcenie dotyczy kości, zwichnięcie – więzadeł
D) Zwichnięcie jest zawsze lżejsze od skręceniaOdpowiedź
B) Przy skręceniu kontakt powierzchni stawowych jest ZACHOWANY, przy zwichnięciu – UTRACONY.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – OBA urazy są bolesne; zwichnięcie jest zazwyczaj nawet bardziej bolesne niż skręcenie
C) nieprawidłowa – to jest ODWROTNIE; skręcenie dotyczy WIĘZADEŁ (ruch przekracza zakres fizjologiczny, ale kości nie „wyskakują”), a przy zwichnięciu kości tracą kontakt w stawie
D) nieprawidłowa – to jest ODWROTNIE; zwichnięcie jest CIĘŻSZE od skręcenia, bo dochodzi do utraty kontaktu powierzchni stawowych
Pytanie 21
Skręcenie III stopnia charakteryzuje się:
A) Uszkodzeniem pojedynczych włókien łącznotkankowych bez ruchomości patologicznej
B) Częściowym uszkodzeniem więzadeł z niewielką ruchomością patologiczną
C) Całkowitym przerwaniem ciągłości więzadła i utratą stabilności stawu
D) Całkowitym przemieszczeniem powierzchni stawowychOdpowiedź
C) Całkowitym przerwaniem ciągłości więzadła i utratą stabilności stawu.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – uszkodzenie pojedynczych włókien bez ruchomości patologicznej to opis skręcenia STOPNIA I, nie III
B) nieprawidłowa – częściowe uszkodzenie więzadeł z niewielką ruchomością patologiczną to opis skręcenia STOPNIA II, nie III
D) nieprawidłowa – całkowite przemieszczenie powierzchni stawowych to ZWICHNIĘCIE, nie skręcenie; w skręceniu III stopnia powierzchnie stawowe nadal mają kontakt, mimo że więzadło jest całkowicie przerwane
Pytanie 22
Jak unieruchomić kończynę przy złamaniu?
A) Wyprostować kończynę do naturalnej pozycji
B) Dopasować kończynę do szyny
C) Unieruchomić w pozycji zastanej, dopasowując przedmiot do kończyny
D) Nie unieruchamiać w ogóleOdpowiedź
C) Unieruchomić w pozycji zastanej, dopasowując przedmiot do kończyny.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – prostowanie kończyny do naturalnej pozycji może spowodować WTÓRNE uszkodzenia (przerwanie naczyń, nerwów); nigdy nie wymuszamy pozycji
B) nieprawidłowa – to PRZEDMIOT dopasowujemy do kończyny, NIGDY odwrotnie; dopasowywanie kończyny do szyny oznacza wymuszanie pozycji, co grozi dalszymi uszkodzeniami
D) nieprawidłowa – brak unieruchomienia pozwala na ruchy odłamków kostnych, co może uszkodzić naczynia, nerwy i tkanki miękkie; unieruchomienie jest konieczne
Pytanie 23
Przy złamaniu otwartym z widocznymi odłamkami kostnymi:
A) Delikatnie wcisnąć odłamki do środka
B) Wyjąć odłamki i zdezynfekować
C) Nie wyjmować ani nie wciskać – założyć opatrunek jak przy krwawieniu
D) Nastawić kość na miejsceOdpowiedź
C) Nie wyjmować ani nie wciskać – założyć opatrunek jak przy krwawieniu.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – wciskanie odłamków do środka może spowodować dodatkowe uszkodzenie naczyń, nerwów i tkanek; brzmi „logicznie” (jakby to było naprawienie), ale jest niebezpieczne
B) nieprawidłowa – wyjmowanie odłamków może nasilić krwawienie i uszkodzić tkanki; odłamki mogą tamować krwawienie, a ich usunięcie pogarsza sytuację
D) nieprawidłowa – nastawianie kości to czynność WYŁĄCZNIE dla lekarza w warunkach szpitalnych; próba nastawienia w terenie grozi poważnymi powikłaniami
Pytanie 24
Zasinienie i ochłodzenie kończyny obwodowo od miejsca zwichnięcia wskazuje na:
A) Normalna reakcja na uraz
B) Ucisk na naczynia krwionośne
C) Uszkodzenie kości
D) Infekcję ranyOdpowiedź
B) Ucisk na naczynia krwionośne.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – zasinienie + ochłodzenie + brak tętna obwodowo to NIE jest normalna reakcja na uraz; te objawy wskazują na zaburzenie ukrwienia wymagające natychmiastowej pomocy medycznej
C) nieprawidłowa – uszkodzenie kości nie powoduje charakterystycznego zasinienia i ochłodzenia OBWODOWO od miejsca urazu; te objawy wskazują na problem naczyniowy, nie kostny
D) nieprawidłowa – infekcja rany objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem, ciepłem i ropą, a nie zasinieniem i ochłodzeniem; te objawy wskazują na ucisk naczyń
Kręgozmyk
Pytanie 25
Kręgozmyk polega na:
A) Bocznym przesunięciu kręgów
B) Przemieszczeniu kręgów ku PRZODOWI względem kręgu niżej
C) Rotacji kręgów wokół osi
D) Złamaniu trzonu kręguOdpowiedź
B) Przemieszczeniu kręgów ku PRZODOWI względem kręgu niżej.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – boczne przesunięcie kręgów to nie jest kręgozmyk; kręgozmyk to przemieszczenie w płaszczyźnie strzałkowej (przód–tył)
C) nieprawidłowa – rotacja kręgów wokół osi występuje np. w skoliozie prawdziwej, nie w kręgozmyku
D) nieprawidłowa – złamanie trzonu kręgu to odrębny uraz; kręgozmyk to PRZEMIESZCZENIE kręgu, nie złamanie (choć tyłozmyk to przemieszczenie ku tyłowi – odwrotnie)
Pytanie 26
Najczęstszy rodzaj kręgozmyku to:
A) Dysplastyczny (25%)
B) Zwyrodnieniowy (20%)
C) Więzinowy (~50% przypadków)
D) UrazowyOdpowiedź
C) Więzinowy (~50% przypadków).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – dysplastyczny stanowi ok. 25% przypadków, co jest mniej niż więzinowy; ponadto dotyczy głównie DZIECI i młodzieży
B) nieprawidłowa – zwyrodnieniowy stanowi ok. 20% przypadków; jest typowy dla STARSZYCH osób z powodu zmian zwyrodnieniowych stawów i krążków
D) nieprawidłowa – urazowy jest rzadkim typem kręgozmyku; więzinowy (~50%) polega na przerwaniu więziny (jak w spondylolizie) z jednoczesnym przemieszczeniem kręgu i jest typowy dla dorosłych 30–40 lat
Pytanie 27
Stopień 2 w klasyfikacji Meyerdinga oznacza przesunięcie:
A) Mniejsze niż 25%
B) 25–50%
C) 50–75%
D) Powyżej 75%Odpowiedź
B) 25–50%.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – przesunięcie mniejsze niż 25% to stopień I w klasyfikacji Meyerdinga, nie stopień II
C) nieprawidłowa – przesunięcie 50–75% to stopień III, nie stopień II; każdy stopień = +25%
D) nieprawidłowa – przesunięcie powyżej 75% to stopień IV; ponadto istnieje spondylolisteza całkowita = utrata styczności powierzchni stawowych
Pytanie 28
Kręgozmyk ZWYRODNIENIOWY jest typowy dla:
A) Dzieci i młodzieży
B) Dorosłych 30–40 lat
C) Ludzi starszych
D) SportowcówOdpowiedź
C) Ludzi starszych.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – dzieci i młodzież to grupa typowa dla kręgozmyku DYSPLASTYCZNEGO, nie zwyrodnieniowego
B) nieprawidłowa – dorośli 30–40 lat to grupa typowa dla kręgozmyku WIĘZINOWEGO, nie zwyrodnieniowego
D) nieprawidłowa – sportowcy mogą doznać kręgozmyku urazowego, ale kręgozmyk zwyrodnieniowy wynika ze zmian zwyrodnieniowych stawów i krążków, typowych dla starszego wieku
Pytanie 29
Leczenie zachowawcze kręgozmyku stosuje się w:
A) Wszystkich stopniach
B) Stopniu 1 i 2
C) Tylko w stopniu 1
D) Stopniu 3 i 4Odpowiedź
B) Stopniu 1 i 2.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – nie we wszystkich stopniach; przy stopniach wyższych (III, IV) może być konieczna operacja
C) nieprawidłowa – leczenie zachowawcze stosuje się nie tylko w stopniu 1, ale także w stopniu 2; ograniczenie do samego stopnia 1 jest zbyt restrykcyjne
D) nieprawidłowa – stopnie 3 i 4 to zaawansowane przesunięcie (50–75% i >75%), gdzie leczenie zachowawcze (unieruchomienie + leki + sznurówka ortopedyczna + ćwiczenia) może być niewystarczające i konieczna jest operacja
GERD
Pytanie 30
GERD jest spowodowany przede wszystkim:
A) Nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego
B) Nadmierną relaksacją dolnego zwieracza przełyku (LES)
C) Zakażeniem Helicobacter pylori
D) Niedoborem enzymów trawiennychOdpowiedź
B) Nadmierną relaksacją dolnego zwieracza przełyku (LES).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – brzmi logicznie (skoro jest kwaśny refluks), ale problem nie leży w ILOŚCI kwasu, a w BARIERZE, która go nie zatrzymuje; zwieracz nie domyka się prawidłowo
C) nieprawidłowa – Helicobacter pylori powoduje wrzody żołądka i dwunastnicy, NIE GERD; to fundamentalna różnica
D) nieprawidłowa – niedobór enzymów trawiennych powoduje zaburzenia trawienia, ale nie jest przyczyną cofania się treści żołądkowej do przełyku
Pytanie 31
Które z poniższych to objaw POZAPRZEŁYKOWY GERD?
A) Zgaga
B) Dysfagia
C) Chrypka
D) DyspepsjaOdpowiedź
C) Chrypka.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – zgaga to klasyczny objaw PRZEŁYKOWY GERD, nie pozaprzełykowy; jest bezpośrednio związana z podrażnieniem przełyku przez kwas
B) nieprawidłowa – dysfagia (problem z przełykaniem) to objaw PRZEŁYKOWY, wynikający z uszkodzenia lub obrzęku przełyku
D) nieprawidłowa – dyspepsja (dyskomfort trawienny) to objaw PRZEŁYKOWY; objawy POZAPRZEŁYKOWE to: chrypka, kaszel, czkawka – refluks może podrażniać krtań i struny głosowe
Pytanie 32
Dyspepsja to:
A) Problem z przełykaniem
B) Uczucie ciała obcego w gardle
C) Dyskomfort trawienny – ból w nadbrzuszu, pełność, nudności
D) Ból w klatce piersiowejOdpowiedź
C) Dyskomfort trawienny – ból w nadbrzuszu, pełność, nudności.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – problem z przełykaniem to DYSFAGIA, nie dyspepsja; to dwa różne pojęcia, które łatwo pomylić
B) nieprawidłowa – uczucie ciała obcego w gardle to GLOBUS, nie dyspepsja; globus jest odrębnym objawem
D) nieprawidłowa – ból w klatce piersiowej to niekardiologiczny ból w klatce piersiowej (non-cardiac chest pain), nie dyspepsja; dyspepsja = dyskomfort po jedzeniu (pełność, ból nadbrzusza, nudności, wymioty)
Pytanie 33
Masażysta u pacjenta z GERD powinien:
A) Masować w pozycji leżącej na płasko
B) Unikać pozycji leżącej na płasko – unieść głowę pacjenta
C) Nie masować w ogóle
D) Stosować intensywny masaż nadbrzuszaOdpowiedź
B) Unikać pozycji leżącej na płasko – unieść głowę pacjenta.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – pozycja na płasko ułatwia refluks, bo grawitacja nie pomaga utrzymać treści żołądkowej na miejscu
C) nieprawidłowa – GERD NIE jest przeciwwskazaniem do masażu; wystarczy dostosować pozycję pacjenta
D) nieprawidłowa – intensywny masaż nadbrzusza mógłby nasilić ciśnienie w jamie brzusznej, co prowadzi do zwiększonego refluksu; proste rozwiązanie to unieść głowę
Pytanie 34
Która z poniższych NIE jest przyczyną GERD?
A) Uszkodzenie bariery antyrefluksowej (LES + przepona)
B) Otyłość
C) Zakażenie Helicobacter pylori
D) Stres i negatywne emocjeOdpowiedź
C) Zakażenie Helicobacter pylori.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa jako odpowiedź – uszkodzenie bariery antyrefluksowej (LES + przepona) JEST przyczyną GERD; to podstawowy mechanizm choroby
B) nieprawidłowa jako odpowiedź – otyłość JEST przyczyną GERD; wzrost ciśnienia w jamie brzusznej ułatwia refluks
D) nieprawidłowa jako odpowiedź – stres i negatywne emocje SĄ uznaną przyczyną GERD; H. pylori natomiast jest przyczyną wrzodów żołądka i dwunastnicy, NIE GERD
Otyłość
Pytanie 35
Czym różni się otyłość prosta od wtórnej?
A) Otyłość prosta wynika z zaburzeń hormonalnych
B) Otyłość prosta powstaje z nadmiaru kalorii, wtórna z zaburzeń hormonalnych/leków/OUN
C) Otyłość wtórna jest lżejsza
D) Otyłość prosta dotyczy tylko dzieciOdpowiedź
B) Otyłość prosta powstaje z nadmiaru kalorii, wtórna z zaburzeń hormonalnych/leków/OUN.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – to jest ODWROTNIE; otyłość PROSTA wynika z nadmiaru kalorii, a WTÓRNA z zaburzeń hormonalnych; zapamiętaj: PROSTA = PROSTA przyczyna (za dużo jesz)
C) nieprawidłowa – ciężkość otyłości nie zależy od jej typu (prosta vs wtórna), lecz od stopnia nadwagi; obie mogą być równie poważne
D) nieprawidłowa – otyłość prosta dotyczy ludzi w każdym wieku, nie tylko dzieci; jest najczęstszym typem otyłości w populacji ogólnej
Pytanie 36
BMI oblicza się jako:
A) Wzrost [cm] / masa ciała [kg]
B) Masa ciała [kg] / wzrost [m]²
C) Masa ciała [kg] × wzrost [m]
D) Obwód talii [cm] / obwód bioder [cm]Odpowiedź
B) Masa ciała [kg] / wzrost [m]².
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – wzór jest ODWROTNIE; masa jest na GÓRZE, wzrost na DOLE, a nie odwrotnie; ponadto wzrost powinien być w metrach, nie centymetrach
C) nieprawidłowa – BMI to DZIELENIE masy przez wzrost², nie MNOŻENIE; mnożenie dałoby zupełnie bezsensowną wartość
D) nieprawidłowa – obwód talii / obwód bioder to wskaźnik WHR (waist-hip ratio), nie BMI; to odrębny wskaźnik służący do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej
Pytanie 37
Leptyna to hormon odpowiedzialny za:
A) Wytwarzanie insuliny
B) Regulację ciśnienia krwi
C) Regulację apetytu
D) Wzrost masy mięśniowejOdpowiedź
C) Regulację apetytu.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – leptyna NIE jest insuliną ani nie odpowiada za jej wytwarzanie; insulina reguluje cukier we krwi, a leptyna reguluje apetyt i sygnalizuje sytość
B) nieprawidłowa – regulacja ciśnienia krwi to funkcja innych hormonów (np. aldosteron, renina); leptyna nie pełni tej roli
D) nieprawidłowa – wzrost masy mięśniowej regulują inne hormony (np. testosteron, hormon wzrostu); zaburzenie funkcji leptyny przyczynia się do otyłości, bo organizm nie dostaje sygnału „jesteś najedzony”
Pytanie 38
Które z poniższych NIE jest powikłaniem otyłości?
A) Bezdech senny
B) Osteoporoza
C) Cukrzyca
D) Nowotwory (przełyku, jelita grubego, piersi)Odpowiedź
B) Osteoporoza NIE jest typowym powikłaniem otyłości – wręcz przeciwnie, nadwaga może CHRONIĆ przed utratą masy kostnej.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa jako odpowiedź – bezdech senny JEST powikłaniem otyłości; nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy szyi i gardła utrudnia oddychanie podczas snu
C) nieprawidłowa jako odpowiedź – cukrzyca (typu 2) JEST powikłaniem otyłości; insulinooporność wzrasta wraz z masą ciała
D) nieprawidłowa jako odpowiedź – nowotwory przełyku, jelita grubego i piersi SĄ powikłaniami otyłości; przewlekły stan zapalny i zaburzenia hormonalne sprzyjają ich rozwojowi
Pytanie 39
Otyłość może prowadzić do:
A) Wyłącznie problemów estetycznych
B) Powikłań w niemal każdym układzie: krążenia, oddechowego, moczowego, rozrodczego
C) Jedynie cukrzycy i nadciśnienia
D) Problemów wyłącznie w układzie pokarmowymOdpowiedź
B) Powikłań w niemal każdym układzie: krążenia, oddechowego, moczowego, rozrodczego.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – otyłość to poważna choroba z powikłaniami wieloukładowymi, nie tylko problem estetyczny; minimalizowanie problemu jest niebezpieczne
C) nieprawidłowa – cukrzyca i nadciśnienie to tylko CZĘŚĆ powikłań; otyłość powoduje także choroby sercowo-naczyniowe, oddechowe (bezdech, astma), nowotwory, zaburzenia płodności i problemy psychiczne
D) nieprawidłowa – układ pokarmowy to tylko jeden z wielu dotkniętych układów; otyłość wpływa na układ krążenia, oddechowy, moczowy, rozrodczy, a także powoduje problemy psychiczne (depresja, lęki)
Pytania łączące tematy
Pytanie 40
Porażenia WIOTKIE to cecha:
A) Stwardnienia rozsianego
B) Choroby Heinego-Medina
C) Choroby Scheuermanna
D) GERDOdpowiedź
B) Choroby Heinego-Medina.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – w SM porażenia są SPASTYCZNE (wzmożone napięcie), bo uszkodzony jest GÓRNY neuron ruchowy; SPASTYCZNY vs WIOTKI to fundamentalna różnica
C) nieprawidłowa – choroba Scheuermanna to jałowa martwica trzonów kręgów (kifoza młodzieńcza), nie choroba neurologiczna powodująca porażenia
D) nieprawidłowa – GERD to choroba refluksowa przełyku, nie ma związku z porażeniami mięśni; dotyczy układu pokarmowego, nie nerwowego
Pytanie 41
Które choroby z listy dotyczą GŁÓWNIE dzieci i młodzieży?
A) GERD i otyłość
B) Choroba Scheuermanna i kręgozmyk dysplastyczny
C) Kręgozmyk więzinowy i SM
D) Stwardnienie rozsiane i GERDOdpowiedź
B) Choroba Scheuermanna (12–16 lat) i kręgozmyk dysplastyczny (dzieci i młodzież).
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – GERD i otyłość mogą wystąpić w każdym wieku i nie są chorobami typowo dziecięcymi
C) nieprawidłowa – kręgozmyk WIĘZINOWY dotyczy dorosłych 30–40 lat, nie dzieci; SM również nie jest chorobą typowo dziecięcą
D) nieprawidłowa – stwardnienie rozsiane najczęściej zaczyna się u młodych dorosłych (20–40 lat), a GERD może wystąpić w każdym wieku; żadna z nich nie jest typowa dla dzieci
Pytanie 42
W której chorobie masażysta BEZWZGLĘDNIE nie pracuje w zaawansowanym stadium?
A) Otyłość
B) GERD
C) Stwardnienie rozsiane
D) Choroba ScheuermannaOdpowiedź
C) Stwardnienie rozsiane – „w późniejszych fazach choroby nie ruszamy takiej osoby”.
Dlaczego inne odpowiedzi są błędne:
A) nieprawidłowa – otyłość nie jest przeciwwskazaniem do masażu nawet w zaawansowanym stadium; trzeba jedynie dostosować technikę i pozycję pacjenta
B) nieprawidłowa – GERD nie jest przeciwwskazaniem do masażu; wystarczy unieść głowę pacjenta i unikać intensywnego masażu nadbrzusza
D) nieprawidłowa – choroba Scheuermanna nie wymaga całkowitego zaprzestania masażu w zaawansowanym stadium; w SM postęp choroby oznacza coraz większe uszkodzenie układu nerwowego, co czyni masaż niebezpiecznym